Tabhair faoi deara go mbeidh an Rannóg Tréidliachta ar oscailt ó 10rn go 4in ó Dé Máirt 6 Meitheamh 2017

Na Cúig Shaoire

Cuirtear staid fisiciúil agus staid mheabhrach ainmhí san áireamh lena leas agus táimid den tuairim go dtugann leas maith ainmhí corpacmhainn agus folláine ghinearálta le fios. Ní mór gach ainmhí á choinneáil ag duine a chosaint ar an bhfulaingt neamhriachtanach, ar a laghad.
Creidimid gur cheart leas ainmhí, cibé acu an bhfuil an t-ainmhí ar an bhfeirm, in idirthuras, ag an margadh nó ag áit mharaithe, a mheas i dtéarmaí 'cúig shaoirse'. Leagann na saoirsí sin staideanna idéalacha amach, ní leagann siad caighdeáin maidir leis an leas inghlactha amach. Cruthaítear leo creat loighciúil cuimsitheach chun measúnú a dhéanamh ar leas laistigh d'aon chóras, chomh maith leis na céimeanna agus na comhréitigh atá riachtanach chun leas a chosaint agus a fheabhsú laistigh de shrianta cuí an tionscail éifeachtaigh beostoic.

1. Saoirse ón Ocras agus ón Tart - trí rochtain éasca ar uisce úr agus aiste bia chun sláinte iomlán agus fuinneamh a chothabháil.

2. Saoirse ó Mhíchompord - trí thimpeallacht chuí a chur ar fáil, foscadh agus áit chompordach scíthe san áireamh.

3. Saoirse ó Phian, ó Ghortú nó ó Ghalar - trí na rudaí sin a chosc nó a dhiagnóisiú agus a chóireáil go tapa.

4. Saoirse chun Gnáthiompar a Léiriú - trí spás leordhóthanach, áiseanna cearta agus comhluadar de cineál an ainmhí féin a sholáthar.

5. Saoirse ón Eagla agus ón Míshuaimhneas - trí choinníollacha agus íde a dtagann fulaingt mheabhrach astu a sheachaint.

Reachtaíocht um Leas Ainmhithe

Mar seo a leanas atá an reachtaíocht a bhaineann le leas ainmhithe in Éirinn:

 

 Úinéireacht Ainmhithe 

Mar thréidlianna, tá Cigirí Tréidliachta de chuid Chomhairle Contae Chorcaí inniúil go gairmiúil chun leas ainmhithe a mheas agus a chur chun cinn. Is é fulaingt ainmhithe a mhaolú príomhfhreagracht na dTréidlianna uile de réir Achtanna na Máinlia Beithíoch, 1931 go 1960.

Cuireann forfheidhmiú gníomhach na reachtaíochta uile um leas ainmhithe ag an Roinn Tréidliachta leas ainmhithe chun cinn sna bealaí seo a leanas:

  • Ag seamlais, cuirtear an leas chun cinn trí Acht na Seamlas, 1988 a fhorfheidhmiú, go háirithe maidir le caighdeáin cheadúnaithe na seamlas. Déantar cigireacht ar chaighdeáin leasa ainmhithe roimh an mbás, le linn an mharaithe agus tar éis an bháis. Tá an chóir a chuirtear ar ainmhithe le linn idirthurais agus le linn an mharaithe rialaithe go daingean. Is feidhm de chuid údaráis áitiúil amháin é an tAcht um Ainmhithe do Mharbhadh, 1935 a fhorfheidhmiú. Tá gach duine a dhéanann an marú ceadúnaithe maidir lena inniúlacht agus an úsáid a bhaineann sé as uirlisí, trealamh agus modhanna ceadaithe maraithe.
  • Cuireann forfheidhmiú gníomhach an Achta um Rialú Madraí úinéireacht agus rialú freagrach madraí chun cinn. Is fadhb thromchúiseach é pacaí madraí gan smacht agus pacaí madraí fánacha. Is uafásach an fhulaingt a chuirtear ar chaoirigh go háirithe mar thoradh ar ionsaithe ag madraí. Gan obair na Seirbhíse Maorachta Madraí, ní bheadh roinnt feirmeoirí in ann leanúint leis an bhfeirmeoireacht caorach, mar gheall ar ionsaithe ag madraí.
  • Baintear amach ionchur na Rannóga Tréidliachta ó thaobh imní maidir le leas ainmhithe a bhaineann le dianchórais táirgthe ainmhithe, amhail aonaid muca agus éanlaithe, tríd an Acht um Chosaint Ainmhithe a Choinnítear le haghaidh Feirmeoireachta, 1984 a fhorfheidhmiú. Bíonn Cigirí Tréidliachta ag súil go dtabharfar comhairle theicniúil maidir le leas ainmhithe agus saincheisteanna timpeallachta in iarratais phleanála ar dhianaonaid táirgthe ainmhithe. Bíonn an chomhairle seo á lorg ag na húdaráis phleanála níos mó na laethanta seo.
     
 

Ainmhithe a Fuair Bás

Tá sé de fhreagracht ar úinéirí ainmhithe fáil réidh le hainmhithe a fuair bás de réir na Rialachán um Sheachtháirge Ainmhí reatha. Áirítear leis sin an conablach á bhaint ag Seirbhís Bhailithe Ainmhithe cheadúnaithe agus rindreáil ina dhiaidh sin.

Déanann Cigirí Tréidliachta, i gcomhar leis an Roinn Talmhaíochta, imscrúdú ar thuairiscí ar líon méadaithe ainmhithe a fuair bás ar fheirmeacha, go háirithe chun fáil amach an bhfuil galar áirithe nó fadhb áirithe leasa ainmhithe mar chúis leis an mbásmhaireacht mhéadaithe.

Déantar imscrúdú ar chásanna ina ndéantar conablaigh ainmhithe a dhumpáil, go háirithe maidir le bunús an ainmhí agus a úinéir a rianú. Déantar seo chun aon chostas a bhaineann le fáil réidh leis an gconablach a fháil ar ais, agus maidir le himeachtaí dlí a d'fhéadfadh teacht as dumpáil den chineál sin.

Seirbhís Rialaithe Madraí

Tá a seirbhís rialaithe madraí á hoibriú ag Rannóg tréidliachta Chomhairle Contae Chorcaí ó 1986 i leith, i gcomhréir leis an Acht um Rialú Madraí, 1986. Is éard is aidhm don tseirbhís ná úinéireacht fhreagrach madraí a chur chinn cinn leis na tionscnaimh seo a leanas:

  • Madraí fáin a bhailiú.
  • Imscrúdú a dhéanamh ar mharuithe caorach.
  • Imscrúdú a dhéanamh ar núis á déanamh ag madraí dainséaracha nó ag madraí nach bhfuil faoi smacht cuí.

Chun go n-éireoidh leis sin, tá cumarsáid leanúnach leis an bpobal i gcoitinne, le húinéirí madraí, le tréidlianna agus le grúpaí um leas ainmhithe ríthábhachtach.

Déanann an Rannóg Tréidliachta fiosrúcháin/gearáin do Chontae Chorcaí a chomhordú, le haghaidh tuilleadh eolais, féach ar an leathanach Déan Teagmháil Linn.

Na Rialacháin um Micrishliseadh Madraí 2015, arna leasú
Ón 31 Márta 2016, ní mór go mbeidh micrishlis ag gach madra agus ní mór go mbeidh sé cláraithe le bunachar sonraí ceadaithe chun na rialacháin nua sin a chomhlíonadh. Níl ach dhá eisceacht ar an riachtanas nua dlí sin:

  1. Madraí atá níos óige ná 12 seachtain/3 mhí d'aois,
  2. Madraí arna dtógáil, ar coinne, ón áitreabh inar rugadh iad go dtí saoráid tréidlianna, áit a gcuirtear micrishlis iontu.

Is cion é gan an riachtanas sin a chomhlíonadh agus, sa cháil sin, tá sé faoi réir íocaíocht pionóis sheasta agus/nó imeachtaí cúirte.
Déan teagmháil le do thréidlia áitiúil inniu chun socruithe a dhéanamh maidir le do mhadra a chlárú agus maidir le micrishlis a chur ann.

Madraí ag Tafann

Is cion é tafann iomarcach madraí atá ina chúis le núis. I gcás in ndealraíonn sé don Chúirt Dúiche go bhfuil núis cruthaithe mar thoradh ar thafann iomarcach, d'fhéadfadh an Chúirt na rudaí seo a leanas a dhéanamh -

Ordú a thabhairt do dhuine stop a chur leis an núis trí smacht cuí a chur i bhfeidhm ar an madra.

Ordaigh go gcuirfí srian ar líon na madraí ar féidir le duine a choinneáil ar a áitreabh, ar feadh tréimhse a d'fhéadfaí a shonraí san ordú.

Ordaigh go seachadfaí madra ar mhaor madraí lena déileáil leis i gcomhréir le forálacha an Achta um Rialú Madraí, 1986, amhail is gur madra nach dteastaíonn é an madra.

Núis ag Madraí ag Tafann, Alt 25, An tAcht um Rialú Madraí, 1986.

Is féidir leat gearán a dhéanamh maidir le tafann iomarcach don Chúirt Dúiche i gcomhréir le hAlt 25 den Acht um Rialú Madraí, 1986 agus leis an Rialachán Torainn ach úsáid a bhaint as an bhfoirm seo.

Salú ag Madraí

De réir Ailt 22 (den Acht um Thruailliú ó Bhruscar, 1997), ní cion é ligean do mhadra faoi do rialú salú in áit phoiblí, is cion é, áfach, ligean do do mhadra salú agus mainneachtain den tuar a bhaint agus fáil réidh leis ina dhiaidh sin. Ciallaíonn sé sin go bhfuil sé de cheanglas ortsa, nó ar an duine atá i gceannas ar do mhadra, faecas madra a bhaint agus fáil réidh leis ar bhealach cuí sláintíoch.

Is féidir fíneáil ar an láthair €150 a ghearradh ar úinéir madra nach mbaineann faecas madra ó áit phoiblí, agus is é €3,000 an fíneáil uasta maidir leis an gcion sin.

Mura nglanann tú i ndiaidh do mhadra, d'fhéadfadh daoine, páistí go háirithe, a bheith ionfhabhtaithe le seadán madra, seadán a d'fhéadfadh a bheith ina chúis le daille. Is péist darb ainm Toxocara canis a dhíchuireann a huibheacha i bhfaecas na madraí é an seadán.

Céard is Toxocara canis ann?

Is cruinnphéist a ionfhabhtaíonn madraí in Éirinn é Toxocara. Is annamh nach mbíonn péisteanna ar mhadra ag am éigin i rith a shaoil, coileán óg go háirithe. I gcás madraí a bhíonn díphéistithe go rialta fiú, d'fhéadfadh roinnt de na péisteanna sin a bheith á n-iompair ag na madraí fós. Bíonn an phéist ina cónaí in ionathar an mhadra agus díchuirtear a huibheacha i bhfaecas an mhadra.

Céard is Toxocariasis ann?

Is ionfhabhtú é Toxocariasis ar féidir le duine é a tholgadh má thagann sé i dteagmháil leis na huibheacha i bhfaecas an mhadra.

Cé nach mbíonn an t-ionfhabhtú tromchúiseach i ndaoine, d'fhéadfadh éifeachtaí tromchúiseacha a bheith ag Toxocariasis ar an tsláinte, amhail an daille. 

Conas a tholgann duine é?

Caithfear na huibheacha a ionghabháil (.i. iad a thógáil isteach sa bhéal agus a shlogadh) sular féidir le duine an t-ionfhabhtú a tholgadh.

D'fhéadfadh sé sin tarlú má láimhsíonn duine cré, gaineamh nó aon ábhar eile atá truaillithe le faecas madra agus má dhéanann sé teagmháil díreach leis an mbéal ina dhiaidh sin sula nitear na lámha.

Is suíomhanna iad gairdíní, áiteanna súgartha agus páirceanna poiblí ar dóchúil go mbeidh siad truaillithe le faecas madra. Is minic a mheallann boscaí gainimh páistí madraí mar áiteanna chun "a ngnó a dhéanamh".

Cé atá i mbaol?

Daoine óga, naíonáin go háirithe, is mó atá i mbaol. Is minic a láimhsíonn siad cré agus earraí salacha. Is mó an seans go gcuirfidh siad a lámha ina mbéil, go lífidh siad a méara, go súfaidh siad a n-ordóga agus go n-íosfaidh siad gan a lámha a ní roimh ré.

Céard iad na hairíonna?

De ghnáth, bíonn toxocariasis ina ionfhabhtú éadrom i ndaoine, cé go bhféadfadh na hairíonna leanúint ar feadh roinnt míonna. Bíonn fiabhras, tinneas ginearálta agus airíonna sa chliabhrach mar chomharthaí sóirt aige. D'fhéadfadh airíonna eile a bheith ar dhuine freisin, amhail pian san abdóman agus gríos ginearálta. I gcásanna mór-bhreoiteachta, d'fhéadfadh an tsúil a bheith buailte, a fhágann go gcaillfear radharc na súile sin. Is annamh a bhíonn an galar marfach.

Conas is féidir é a chosc?

Tá sé ríthábhachtach nach ligeann úinéirí madraí d'fhaecas a madraí fanacht in áiteanna poiblí – bain é agus fáil réidh leis.  Níl de dhíth ach mála clúidín cumhra páiste.

  • Ba cheart do thuismitheoirí a bheith san airdeall ar an mbaol féideartha a bhaineann le peataí teaghlaigh.
  • Ba cheart madraí a dhíphéistiú go rialta; Téigh i gcomhairle le do thréidlia
  • Glan gach faecas madra, cibé acu laistigh den teach nó lasmuigh (áiteanna súgartha go háirithe)
  • Coimeád clúdach ar phoill gainimh agus ar bhoscaí gainimh páistí nuair nach bhfuil siad á n-úsáid.

Cuimhnigh Aon Mhála, Aon Bhosca Bruscair!

Príomhfhreagrachtaí ÚINÉIRÍ MADRA:
* Ní mór do gach úinéir madra a mhadra a choimeád faoi smacht éifeachtach in áiteanna poiblí - de ghnáth, is éard a bhíonn i gceist leis sin ná do mhadra a choinneáil ar iall agus é in áit phoiblí.
* Ní mór ceadúnas i leith gach madra nó ceadúnas ginearálta madraí a chlúdaíonn gach madra ina sheilbh a bheith ag gach úinéir madra - is féidir leat ceadúnas madraí a cheannach ag Oifig an Phoist nó ó d'údarás áitiúil.
* Ní mór do gach úinéir madra a chinntiú go bhfuil coiléar ar a bhfuil ainm agus seoladh an úinéara á chaitheamh i gcónaí ag gach madra atá faoina smacht agus gur féidir an t-ainm agus an seoladh a léamh
* Ní mór do gach úinéir madra a bhfuil madraí folaíochta nó crosphóraithe a bhaineann le pórtha áirithe, m.sh. Rótvaidhléirí, Tarbh-bhrocairí,srl., acu  a chinntiú go bhfuil béalóg daingean ar na madraí agus go bhfuil siad ar iall láidir nach faide ná dhá mhéadar ar fad agus iad in áit phoiblí.  Féach an liosta iomlán pórtha thíos.
* Ní mór do gach úinéir madra faecas arna fhágáil ag a mhadra in áit phoiblí a bhailiú agus fáil réidh leis ar bhealach cuí.

Cén fáth a bhfuil dlíthe ann do mhadraí?
Níl dlíthe ann do mhadraí, tá dlíthe ann d'ÚINÉIRÍ MADRAÍ. Seo toisc go bhféadfadh madraí, madraí móra go háirithe, a bheith ina n-ábhar contúirte do choisithe, do thiománaithe agus do bheostoc mura gcoimeádfaí faoi smacht iad an t-am ar fad. D'fhéadfadh madraí nach gcoimeádtar faoi smacht a bheith ina gcúis le núis agus crá croí má dhéanann siad damáiste do mhaoin comharsana, má dhífhaecaíonn siad ar réadmhaoin comharsana, nó má bhíonn a dtafann iomarcach.
Tá freagracht ar gach úinéir madra a chinntiú go dtugtar aire cheart dá mhadra agus nach bhfuil sé ina núis ná ina chontúirt dá chomharsana ná do dhaoine eile sa phobal.
 

Céard is brí le smacht éifeachtach ar do mhadra?
Ciallaíonn sé go bhfuil smacht iomlán agat ar ghluaiseachtaí do mhadra. I gcoitinne, ní féidir é seo a chinntiú ach trí do mhadra a choinneáil ar iall.  Más Rótvaidhléir nó Rótvaidhléir de phór measctha, nó madraí folaíochta nó crosphóraithe a bhaineann le ceann de na pórtha a liostaítear thíos é do mhadra, ciallaíonn smacht éifeachtach gur iall láidir nach faide ná 2 mhéadar í an iall agus go bhfuil béalóg daingean ar do mhadra freisin.
 

Cén fáth a dteastaíonn ceadúnas madraí uaim?
Is fianaise ar do theideal dlí madra a choinneáil é ceadúnas madraí.  Úsáidtear na cistí ó cheadúnais mhadra chun seirbhís maorachta madraí a reáchtáil chun madraí fáin agus madraí nach dteastaíonn a bhailiú agus chun gearáin a bhaineann le madraí a fhiosrú, agus chun póna madraí a chur ar fáil i ngach limistéar údaráis áitiúil chun cóiríocht a chur ar fáil do mhadraí fáin agus madraí nach dteastaíonn agus chun aire a thabhairt dóibh.
Is é €20 an costas reatha ar cheadúnas madraí má cheannaíonn tú ceann ar bhonn bliantúil, nó €140 má cheannaíonn tú cheadúnas saolré an mhadra.  Is féidir ceadúnais bhliantúla do mhadraí a cheannach ó Oifig an Phoist nó ó d'údarás áitiúil.  Is féidir ceadúnais shaolré an mhadra a cheannach ó d'údarás áitiúil amháin.  Tá ceadúnais madraí ghinearálta ar fáil do dhaoine a choinníonn níos mó ná 20 madra ar áitreabh.
 

Tá micrishlis ag mo mhadra, cén fáth a dteastaíonn coiléar agus clib ar a bhfuil m'ainm agus mo sheoladh ó mo mhadra?
Ní féidir ach le daoine a bhfuil scanóir micrishlise acu micrishliseanna a léamh.  Ní bhraithfidh an scanóir ach uimhir na micrishlise.  Caithfear an uimhir sin a sheoladh chuig coimeádaí bunachair sonraí micrishliseanna, ag a mbeidh do shonraí teagmhála, ta súil againn é, agus a chuirfidh na sonraí sin in iúl don duine a scan an madra.  Má théann do mhadra ar strae ach má bhíonn d'ainm agus do sheoladh (nó d'uimhir theileafóin) ar a choiléar nó ceangailte leis, beidh fios ag an duine a aimsíonn do mhadra láithreach cé leis é agus beifear in ann é a thabhairt ar ais duitse go díreach.
 

Cén fáth ar cheart dom glanadh suas i ndiaidh mo mhadra?
Tá faecas madra bréan gránna, agus d'fhéadfadh sé a bheith ina chúis le galar tromchúiseach, do pháistí go háirithe.  Is crá croí ar leith é faecas madra ar chosáin, i bpáirceanna, in áiteanna súgartha agus i gclóis súgartha scoile, áit ar dócha go seasfaidh coisithe air, nó go rollfaidh rothaithe nó úsáideoirí cathaoir rothaí air, nó go láimhseoidh páistí beaga atá ag súgradh sa cheantar é.  Tá tú ceangailte leis an dlí aon fhaecas a fhágann do mhadra in áit phoiblí a bhailiú agus fáil réidh leis ar bhealach sláintíoch.  Cuireann roinnt údarás áitiúil málaí agus boscaí bruscair go sonrach d'fhaecas madra ar fáil i bpáirceanna agus áiteanna súgartha anois.
 

Cad iad na pórtha liostaithe?
Seo liosta de phórtha madraí a mheastar go bhféadfadh siad a bheith níos contúirtí do dhaoine ná pórtha eile madraí.  Ní hé gur mó an seans go ndéanfaidh na madraí sin ionsaí ar dhuine nó go mbainfidh siad greim as duine, ach dá ndéanfadh nó dá mbainfeadh, d'fhéadfadh siad díobháil níos tromchúisí a dhéanamh.
 Ní mór do gach úinéir madra a bhfuil madraí folaíochta nó crosphóraithe a bhaineann le ceann de na pórtha a liostaítear thíos, nó madra ar a dtugtar Iallmhadra go gcoitianta, aige a chinntiú go bhfuil béalóg daingean ar na madraí sin agus go bhfuil siad ar iall láidir nach faide ná dhá mhéadar ar fad agus iad in áit phoiblí:

  • Tarbh-bhrocaire Meiriceánach
  • Tarbhmhaistín
  • Pinséir Dobermann
  • Tarbh-bhrocaire Sasanach
  • Alsáiseach
  • Aicíte Sheapánach
  • Tósa Seapánach
  • Dronnach Róidéiseach
  • Rótvaidhléir
  • Tarbh-bhrocaire Staffordshire
     

Cad ba cheart dom a dhéanamh má aimsím madra fáin?

* Ní mór do dhuine a aimsíonn madra fáin agus a ghlacann seilbh air ceann de na rudaí seo a leanas a dhéanamh:
(a) An madra a thabhairt ar ais dá úinéir
(b) An madra a thabhairt do Mhaor Madraí
(c) An madra a choinneáil agus fógra i scríbhinn ina dtugtar cur síos ar an madra, an seoladh ag a aimsíodh é, agus an seoladh ag an bhfuil sé á choinneáil a thabhairt don duine atá i gceannas ag an Stáisiún Gardaí is gaire don áit ag a n-aimsíodh an madra, nó don Mhaor Madraí.
 

Cad ba cheart dom a dhéanamh má théann mó mhadra ar iarraidh?
Ar dtús, ba cheart duit seiceáil le do chomharsana an bhfuil do mhadra feicthe acu nó an bhfuil a fhios acu cá háit a d'fhéadfadh sé a bheith.  Mura n-éiríonn leis sin, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le do Stáisiún Gardaí áitiúil agus le do mhaor madraí áitiúil agus le póna madraí d'údaráis áitiúil. Má tá tú i do chónaí gar do theorainn limistéir údaráis áitiúil, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh leis na maoir mhadraí agus na pónaí madraí i limistéir na n-údarás áitiúil atá in aice láimhe freisin. 
 

Cén fáth a n-ionsaíonn madraí eallach agus caoirigh?
Rachaidh madraí sa tóir ar aon ainmhí a ritheann uathu. Is dual dó a leithéid a dhéanamh. Mar gheall ar mhodhanna feirmeoireachta nua-aimseartha, bíonn níos lú idirghníomhaíochta idir daoine, madraí agus beostoc.  Is mó an seans anois go rithfidh beostoc ó dhaoine agus madraí toisc nach bhfuil taithí aige orthu.  Cuirfidh madraí atá ag tafann faitíos ar bheostoc agus cuirfidh sé sin leis an seans go rithfidh sé uathu.  Trí dhul sa tóir ar bheostoc, is dócha go mbeidh madraí ina gcúis le gortú ainmhithe ar fhál sreinge deilgní nó le hainmhithe a bheith sáinnithe i draenacha nó báite in aibhneacha fiú. Má théitear sa tóir ar ainmhithe torracha, d'fhéadfadh ginmhilleadh, marbhghin agus deacrachtaí eile ag am na breithe a bheith mar thoradh air. Bíonn ainmhithe a mbítear sa tóir orthu faoi strus agus ní íosfaidh siad i gceart ná ní bhíonn rath orthu, go háirithe nuair a tharlaíonn sé arís agus arís eile. Nuair a theanntaíonn madra ainmhí, ionsóidh sé an t-ainmhí trí ghreim a bhaint as. Is minic a bhíonn an t-ionsaí ina chúis le gortuithe tromchúiseacha agus, i gcás caorach, is rímhinic a fhaigheann an t-ainmhí bás mar thoradh air.
 

Cén fáth ar cheart dom mo mhadra a neodrú?
Nuair nach bhfuil madra ceaptha le haghaidh pórúcháin, bíonn buntáistí ag baint le neodrú, ní hamháin don mhadra féin, ach don sochaí. Seo toisc go stadann sé madraí baineanna ó chuaineanna coileán nach dteastaíonn a bhreith, coileáin a d'fhéadfadh deacracht a bheith ag a n-úinéirí bailte maithe a aimsiú dóibh, a fhágann go bhféadfadh na coileáin fás aníos gan aire cheart á tabhairt dóibh agus gan a bheith faoi smacht, agus d'fhéadfadh siad an pobal agus beostoc a chur i mbaol.  Cabhraíonn an neodrú leis an daonra madraí a rialú, a fhágann go mbíonn líon níos lú madraí nach dteastaíonn agus madraí tréigthe ann.
 

Céard is Ionad Pórúcháin Madraí (IPM) ann?
Is bunachas é seo ag a gcoimeádtar sé mhadra bhaineanna nó níos mó, atá níos sine ná sé mhí d'aois, agus atá in inmhe pórúcháin. Cuirtear gach madra baineann san áireamh, cibé acu an úsáidtear iad le haghaidh pórúcháin, nó nach n-úsáidtear. Áirítear le IPManna bunachais tarrtháil madraí, conchróite coinneála, conchróite seilge agus feirmeacha coileán. Ní mór do na hionaid sin clárú lena n-údarás áitiúil agus riachtanais an Achta um Bunachais Pórúcháin Madraí, 2010 a chomhlíonadh. Ní mór dóibh a ndeimhniú clárúcháin a chur ar taispeáint in áit feiceálach ag a mbunachas. Níl ach pónaí madraí de chuid údarás áitiúil agus áiteanna atá cláraithe mar bhunachais pórúcháin cúnna díolmhaithe uaidh sin.

Tá an Clár d'Ionaid Phórúcháin Madraí ar fáil le feiscint ag an Rannóg Thréidliachta, Urlár 2, Halla an Chontae idir 10rn - 4in, Luan go hAoine (seachas laethanta saoire bainc) nó mar mhalairt air sin is féidir cóip a iarraidh go leictreonach trí ríomhphost a sheoladh chuig vets@corkcoco.ie .

Caillte agus Aimsithe

An bhfuil do mhadra caillte agat?

Is féidir madraí caillte agus aimsithe a thuairisciú do Sheirbhís Rialaithe Madraí na Rannóige Tréidliachta.  Cinntigh go gcuireann tú an cur síos/an t-eolas ceart ar fáil chun cabhrú leis an tSeirbhís Rialaithe Madraí.
Má tá tú ag iarraidh an t-eolas sin a chur ar fáil go díreach, is féidir leat teagmháil a dhéanamh linn ag an Rannóg Tréidliachta ar 021-4285405 le linn uaireanta oifige.

An bhfuil madra ar strae aimsithe agat?

Ní mór do dhuine a aimsíonn madra fáin agus a ghlacann seilbh air ceann de na rudaí seo a leanas a dhéanamh:

  1. an madra a thabhairt ar ais dá úinéir, nó
  2. an madra a thabhairt do mhaor madraí, or
  3. an madra a choinneáil agus fógra i scríbhinn ina dtugtar cur síos ar an madra, seoladh na háite ag a aimsíodh é, agus seoladh na háite ag an bhfuil sé á choinneáil a thabhairt do mhaor madraí i gcomhréir le hAlt 13 den Acht um Rialú Madraí, 1986. 

I gcás go bhfuil madra fáin aimsithe ag duine, agus go bhfuil an madra i seilbh an duine sin ar feadh bliana tar éis an dáta ar ar tugadh fógra don mhaor madraí maidir leis an madra fáin a aimsiú, agus mura n-éilíonn úinéir an mhadra an madra laistigh den bhliain sin, beidh an duine a d'aimsigh an madra ina úinéir ar an madra agus cuirfear teideal iar-úinéir an mhadra ar an madra ar ceal.

Cad a dhéanfaidh mé anois?

Is féidir leat eolas maidir le madra caillte nó aimsithe a chur chugainn ar ríomhphost chuig vets@corkcoco.ie

Cuir na sonraí seo a leanas i do ríomhphost:

  • An pór, má tá sé ar eolas agat, an méid, an dath, an aois, aon mharc sainiúil, an phearsantacht ghinearálta, .i. cairdiúil, neirbhíseach.
  • Inscne an mhadra
  • Sonraí na clibe agus an choiléir
  • An dáta agus an áit a bhfacthas an madra don uair dheireanach
  • Do shonraí teagmhála (ainm, seoladh, uimhir theileafóin) 

Seoltar na sonraí thuas chuig na Maoir Madraí Contae go léir agus déantar cros-tagairt eatarthu le Seirbhís an Phóna.

Micrishliseadh

Is mionionphlandú támh miotail (atá ar chómhéid le gráinne ríse) é micrishlis ar a bhfuil uimhir uathúil barrachód leictreonach. Cuirtear an mhicrishlis isteach i madraí faoin gcraiceann scaoilte thart faoin ngualainn i ngnáthamh simplí a dhéanann tréidlia le steallaire speisialta hipideirmeach. Déantar an barrachód uathúil a scanadh le scanóir agus cláraíonn an tréidlia é le lárbhunachar sonraí micrishliseanna. Tugann an cód sin aitheantas don mhadra ar feadh a shaoil, aitheantas atá nasctha go sonrach le húinéir cláraithe an mhadra.

Tá Comhairle Contae Chorcaí freagrach as dul i ngleic le tuairiscí ar chapaill/mhiúileanna/asail fáin nó as smacht ar réadmhaoin phoiblí amháin.

Tabhair an méid seo a leanas faoi deara:

Má bhíonn capall/miúil/asal ar fáin nó as smacht nó i láthair gan chead ar réadmhaoin phríobháideach, is é úinéir na talún nó an duine atá i gceannas ar an talamh ar a bhfuil an fhreagracht déileáil leis an ainmhí maidir lena chur i bpóna agus maidir le haghaidh a thabhairt ar leas díobhálach más infheidhme. Moltar duit, nó d'úinéir na dtailte, teagmháil a dhéanamh leis an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara agus/nó le Cumann na hÉireann um Fhóirithint ar Ainmhithe. 

Má bhíonn capall/miúil/asal ar fáin nó as smacht ar réadmhaoin phoiblí, déan teagmháil le Roinn Tréidliachta Chomhairle Contae Chorcaí ar (021)4285405, Luan go hAoine, 10.00rn - 4.00in. I nGACH cás, ar thailte poiblí NÓ príobháideacha, má mheasann tú go bhfuil capall/miúil/asal fáin ina ábhar contúirte don phobail, cuir an Garda Síochána ar an eolas a luaithe agus is féidir leat.